الشيخ رسول جعفريان

503

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

ارتباط عاطفى تودهء مردم را با طرز تفكر شيعى و امامان آنها تقويت نمايد . همچنين ابو الفرج نمونه‌هايى از سختگيرى اين خليفه را نسبت به علويان در مدينه مىآورد كه بسيار ناراحت‌كننده است . احضار امام هادى عليه السّلام به سامرا متوكل در بحبوحهء اين سختگيريها به ياد امام هادى عليه السّلام افتاد و دستور داد آن حضرت را در مدينه بازداشت كنند و به سامرّاء بياورند . بدين ترتيب مىتوانست آمدوشدهاى مردم با امام هادى عليه السّلام را از نزديك تحت كنترل درآورد . اين همان سياست مأمون بود كه پيشتر دربارهء امام رضا عليه السّلام اعمال شد و البته ظاهر آن در زمان مأمون آراسته‌تر بود . در منابع حديثى و تاريخ ، گزارشهاى بسيارى دربارهء جلب امام هادى عليه السّلام از مدينه به سامرا وجود دارد كه مىكوشيم با تلفيق آنها ، گزارش جامعى در اين زمينه ارائه دهيم . متوكل در سال 233 مصمم شد تا امام را از مدينه به سامرا بياورد . شيخ مفيد تاريخ آن را 243 دانسته است كه صحيح نيست ، بلكه در اين تاريخ يكى از شيعيان ، نامه متوكل داير بر احضار امام هادى عليه السّلام را استنساخ كرده است . « 1 » در آن سال عبد اللّه بن محمد هاشمى ، ضمن نامه‌اى به متوكل نوشت : اگر نيازى به حرمين دارى على بن محمد را از آن طرد كن ؛ زيرا او مردم را به سوى خود خوانده و جمعيت زيادى به دعوت وى پاسخ مثبت داده‌اند . همسر متوكل نيز نامهء تحريك‌آميزى در همين زمينه به او نوشت . « 2 » به دنبال همين گزارشها بود كه متوكل براى جلب امام به سامرّاء ، اقدام كرد . « 3 » ابن اثير با اشاره به رفتار خشن متوكل با خاندان علوى ، از برخى ناصبيان و نيز همين عبد اللّه بن محمد هاشمى نام مىبرد كه مرتب بر آتش

--> پس از تخريب قبر شريف ، علائمى تعيين كرده بودند كه پس از كشته شدن متوكل به كربلا آمده و همراه افرادى از علويان و طالبيان قبر را مشخص كرده و مقبره‌اى بر آن بنا كردند . ( 1 ) . نك : الارشاد ، صص 334 - 333 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 501 ( 2 ) . ثم كتبت اليه بهذا المعنى زوجة المتوكل . ( 3 ) . بحار الأنوار ، ج 50 ، ص 213 ، به نقل از عيون المعجزات